W niewielkiej odległości od jarosławskiego rynku, nieco na północ, przy pl. Piotra Skargi, na wzniesieniu zwanym Świętojańskim lub wzgórzem św. Jana, znajduje się aktualna jarosławska kolegiata – a więc kościół zarządzany przez kapitułę kanoników, ale nie będący kościołem katedralnym (takim, w którym urzęduje biskup). Wcześniej Jarosław miał inną kolegiatę – pw. Wszystkich Świętych, zlokalizowaną przy rynku, na dzisiejszym pl. św. Michała. Tamta niestety nie przetrwała a jej dzieje pokrótce opisałem w ogólnym artykule o Jarosławiu.

Kościół jako jezuicki wzniesiono w latach 1582-1594 w stylu wczesnobarokowym, ale sami Jezuici pojawili się w Jarosławiu już wcześniej. Fundacja przy pomocy Piotra Skargi została zrealizowana bowiem w 1571 roku a pierwsi Jezuici przybyli do miasta w roku 1573. Prace nad budową kościoła miał nadzorować sam Józef Britius/Briccio, a właściwie Giuseppe Brizio – włoski architekt, który pracował na dworze polskich królów. W Krakowie przez dwa lata nadzorował budowę kościoła św. Apostołów Piotra i Pawła, również jezuickiego. Kościół konsekrowano w 1594 roku i wówczas nosił wezwanie św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty.

Szybko kościół musiał być kilka razy remontowany. Strawił go bowiem pożar w 1600 roku, a potem kolejny – w 1625 roku. W 1732 roku przed kościołem wystawiono 10 rzeźb przedstawiających świętych Janów, świętych jezuickich i patronów Polski. Oryginały wykonał Tomasz Hutter. Aktualnie przed kościołem zobaczymy wierne kopie, bowiem te prawdziwe rzeźby są schowane w lapidarium – tak przed warunkami atmosferycznymi jak i przed wandalami.

W 1773 roku skasowano zakon Jezuitów w ramach kasaty józefińskiej. Na początku XIX wieku do tego kościoła przeniesiono parafię ze zburzonej poprzedniej kolegiaty Wszystkich Świętych. W tym samym czasie klasztor zamieniono na austriackie koszary. Niestety, w 1862 roku wybuchł pożar w wyniku którego spłonęło niemal całe wnętrze świątyni. Po odbudowie kościół uzyskał obecne wezwanie, tj. Bożego Ciała. Po pożarze, z wyposażenia ocalał m.in. obraz Matki Boskiej Śnieżnej, co odczytano jako cud.

We wnętrzu, w ołtarzu głównym znajduje się XVI-wieczny obraz Matki Boskiej Śnieżnej Królowej Rodzin, będący kopią włoskiego obrazu z bazyliki Santa Maria Maggiore. Według wiernych obraz łaskami słynie. Oprócz tego w nawie głównej znajdziemy m.in. późnogotycką figurkę Matki Boskiej Niepokalanej. Z kolei polichromia została wykonana przez lwowskiego malarza Leonarda Winterowskiego w 1912 roku.

Na zewnątrz, przy pl. Piotra Skargi ujrzymy plebanię, która stanowi dawne skrzydło kolegium jezuickiego. Poznamy je po wysokiej, charakterystycznej wieży. Z całego kolegium z przełomu XVI i XVII wieku zachowało się tylko to zachodnie skrzydło.

Na konsekracji kościoła sam ks. Piotr Skarga wygłosił przemowę. Wiemy, że bywał w Jarosławiu i okolicach: zarówno w dawnej jezuickiej posiadłości (tam, gdzie dziś się znajduje klasztor Niepokalanek) jak i w nieodległym Pawłosiowie (dawne Pawłowe Sioło). Tutaj w spokoju mógł pisać swoje dzieła i czynić rozważania.

Ołtarz z obrazem Matki Boskiej Śnieżnej Królowej Rodzin. Fot. Emil Bajorek
Detale wnętrza. Fot. Emil Bajorek
Fragment polichromii w sklepieniu. Fot. Emil Bajorek
Jeden z ołtarzy bocznych. Fot. Emil Bajorek
W 2019 roku spora część wnętrza była w remoncie. Fot. Emil Bajorek

Jedna uwaga do wpisu “Jarosław: kolegiata Bożego Ciała

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s